Verzekering vrijwilligers
• KB 21/12/06 met de voorwaarden en de procedure voor de collectieve verzekering BA
• KB 19/12/06 met de minimumgarantievoorwaarden van de verzekeringsovereenkomsten BA
• Verzekeringsondernemingen die zich engageren om deze kaderovereenkomst af te sluiten
• Formulier waarmee u een aanvraag kunt indienen bij deze verzekeraars
• Voorstelling collectieve polis voor tijdelijke activiteiten, gesubsidieerd door de Nationale Loterij
• Vanaf 01/07/07 kunnen aanvragen voor deze gratis collectieve polis ingediend worden
• Modelinhoud voor een degelijke polis Burgerrechtelijke Aansprakelijkheid Vrijwilligerswerk
Knelpunten
• Gratis collectieve verzekering Nationale Loterij op de helling?
• Vraag om uitleg aan Vlaams minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel, over de gratis collectieve verzekering voor het vrijwilligerswerk (10/04/08).
• Vraag om uitleg aan Vlaams minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel, over de gratis verzekering voor vrijwilligers (24/01/08)
• Vraag om uitleg aan Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, over de gratis verzekering voor vrijwilligers (22/01/08)
De wet betreffende de rechten van vrijwilligers verplicht organisaties om vanaf 01/01/2007 een verzekering BA af te sluiten voor de organisatie (voor schade aan de organisatie, de begunstigde, collega's of derden, zowel tijdens de uitvoering van de activiteit, als onderweg van en naar de plaats van de activiteit).
- Verzekering contractuele aansprakelijkheid is niet verplicht.
- Een verzekering rechtsbijstand en lichamelijke ongevallen is ook nog niet verplicht. Het is echter raadzaam om de vrijwilligers ook op dat vlak te beschermen.
- Rechtsbijstand gaat over de ondersteuning van de vrijwilliger als hij/zij betrokken raakt in een rechtszaak, om experten te kunnen aanduiden, een advocaat te betalen, kortom ervoor te zorgen dat de rechten van de persoon in kwestie zo goed mogelijk verdedigd worden.
- Een
polis 'lichamelijke ongevallen' kan
apart afgesloten
worden of door uitbreiding van de polis 'arbeidsongevallen' als de
organisatie met betaald personeel en met vrijwilligers werkt.
Een ongeval is een ‘plotse gebeurtenis die een persoon treft of overkomt’, en waardoor hij/zij lichamelijke letsels oploopt. Er zijn geen derden in het spel. De schade kan dus niet vergoed worden via een polis BA.
- Irène is bezig met de verhuis van het archief naar een nieuwe locatie. Ze struikelt over een trede en breekt haar voet. Is er geen verzekering lichamelijke ongevallen, riskeert ze zelf voor alle kosten op te draaien.
Hoge kostprijs?
Verzekeringen BA zijn over 't algemeen geen dure polissen.
Indien men geen aparte verzekering ‘rechtsbijstand’ wil of kan afsluiten, is het verstandig om eens bij de verzekeraar te polsen of er geen clausule rechtsbijstand in de polis BA kan worden opgenomen. Ook dat is niet zo duur.
De duurste verzekering is die voor lichamelijke ongevallen, waarbij de prijs afhangt van het risico en de reikwijdte van de dekking. Polissen lichamelijke ongevallen verschillen wel eens, afhankelijk van wat er vergoed of uitgekeerd wordt en hoelang.
Er zijn echter ook manieren om de prijs van verzekeringen te drukken:
- een hogere franchise toelaten (dan betaalt de organisatie meer uit eigen zak als er iets gebeurt),
- zoeken naar formules van collectieve verzekeringen (hoe groter de spreiding van het risico, hoe lager de premie)
- door in te spelen op het aanbod van lokale en provinciale overheden of van de Vlaamse Gemeenschap.
Aanpassing familiale polis. Er zal een bepaling in de BA polis privé-leven gezet worden dat vrijwilligerswerk steeds geacht wordt deel uit te maken van het privé-leven van de persoon in kwestie. Indien de vrijwilliger geen bescherming geniet wat betreft de BA omdat de organisatie niet onder toepassing van artikel 5 en 6 valt, zal de verzekeringsmij geen tussenkomst kunnen weigeren.
Aanpassing autoverzekeringspolis. Omdat de vrijwilliger beschermd moet worden 'tijdens' het verrichten van vrijwilligerswerk, en 'tijdens’ ook op weg van en naar de activiteiten betekent, zal een bepaling worden toegevoegd in de polis BA motorrijtuigen. Hierdoor zal de vrijwilliger, ook als die 'in opdracht' van het vrijwilligerswerk rijdt, beroep kunnen doen op de eigen autoverzekeringspolis (artikel 8 bis).
Waarschuwing: > De feitelijke verenigingen die niet onder het toepassingsgebied van artikel 5 van de wet vallen, vallen evenmin onder het toepassingsgebied van artikel 6. Die feitelijke verenigingen moeten dus geen verzekering BA sluiten. De schadelijder kan zich immers wenden tot de vrijwilliger persoonlijk. Deze zal zich uit de slag moeten trekken via zijn familiale verzekering (als hij er een heeft). Niets sluit echter uit dat ook deze feitelijke verenigingen een verzekeringspolis afsluiten om zowel leden als vrijwilligers te beschermen. Aan te raden dus!
In opdracht van de Vlaamse Ministers Inge Vervotte (Welzijn, Gezondheid en Gezin) en Bert Anciaux (Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel) voerden wij een onderzoeksopdracht uit. Het volledige eindrapport kan je hier downloaden of alleen de conclusies en aanbevelingen of voorbeelden van diverse modelinhouden.
Modelinhoud voor een degelijke polis Burgerrechtelijke Aansprakelijkheid Vrijwilligerswerk, uitgewerkt door de steunpunten vrijwilligerswerk, in samenwerking met professor Claassens, in het kader van het onderzoek 'Vrijwilligerswerk en Verzekeringen" (een opdracht van de Vlaamse Gemeenschap).
Deze modelinhoud staat open voor elke verzekeringsmaatschappij die een vrijwilligersvriendelijk beleid wil voeren. Een aantal hebben al gezegd dit te willen doen:
- DVV Verzekeringen (DIB NV) - contact: Chris Braekeveldt - 02/286 62 18 - www.dvv.be
- KBC Verzekeringen NV - contact: wordt nog meegedeeld - www.kbc.be
- Fortis Insurance Belgium NV - contact: Sarah Bultynck - 02/664 12 93 - www.fortisag.be
Van deze verzekeringsmaatschappijen mag u alvast verwachten dat ze een degelijke polis vrijwilligerswerk aanbieden. Vanzelfsprekend nodigen we andere maatschappijen uit om de modelinhoud ook te onderschrijven. Zij kunnen in onze lijst opgenomen worden.
Ondertussen is het KB tot "vaststelling van de minimumgarantievoorwaarden van de verzekeringsovereenkomsten tot dekking van de BA buiten overeenkomst van de organisaties die werken met vrijwilligers" op 22/12/2006 verschenen in het BS. Op het eerste zicht blijkt dit KB echte minimale minimumgarantievoorwaarden op te leggen, voor een verzekering die verplicht is, en die luidens de wet zelf toch moet gelden "tot dekking van de risico's mbt het vrijwilligerswerk en ten minste de BA van de organisatie dekt, met uitzondering alleen van de contractuele aansprakelijkheid." Artikel 6 § 1 van de wet zelf is overduidelijk: 'De organisaties die krachtens art. 5 burgerlijk aansprakelijk zijn voor de schade die een vrijwilliger veroorzaakt, sluiten tot dekking van de risico's mbt vrijwilligerswerk een verzekeringscontract, dat ten minste de BA van de organisatie dekt, met uitzondering van de contractuele aansprakelijkheid."
Deze minimale minimum voorwaarden bevatten meer dan één gevaarlijke valkuil (zie kritische bedenkingen hierboven). Vandaar de warme aanbeveling om zoveel mogelijk rekening te houden met de modelinhoud.
Bestaat er geen conflict tussen Federale en Vlaamse regeling mbt de verzekeringskwestie?
Commentaren & adviezen van het VSVw & de Hoge Raad
Eindrapport van het onderzoek "Verzekeringen en Vrijwilligerswerk" 2006
Bedenkingen van het VSVw bij de KB's omtrent de verzekeringen
Bedenkingen van de HR bij de KB's omtrent de verzekeringen
Bedenkingen van de HR op het voorstel van collectieve polis door Staatssecr. Tuybens (subs. Nat. Loterij)
Bedenkingen van het VSVw bij de KB's van 19 & 21 dec. en de inwerkingtreding op 1 januari 2007
PowerPoint verslag van de toespraak van Prof. Em. H. Claassens (dec. 2006)